Hoàng đạo, hắc đạo là gì?

Ở trang chi tiết ngày, mỗi ngày thường mang theo một vài chữ nhỏ được dân gian cho là báo hiệu ngày đó thuận hay không thuận cho một số việc. Hai chữ hay gặp nhất trong số đó là một cặp đối nhau.

Trước khi gọi tên, cần biết đây là một trong nhiều cách dân gian sắp xếp các ngày thành hai nhóm đối lập — không phải một phép đo, mà là một quy ước truyền lại qua nhiều đời.

Nhóm được cho là thuận gọi là hoàng đạo.

Nhóm còn lại, đối lập với nhóm trên, cũng được gọi tên riêng theo cùng quy ước.

Nhóm được cho là không thuận gọi là hắc đạo. Dân gian chia mười hai vị sao thành hai nhóm sáu vị hoàng đạo và sáu vị hắc đạo, mỗi ngày ứng với đúng một trong mười hai vị đó — không ngày nào có hai vị cùng lúc, và không ngày nào không có vị nào.

Vị sao nào ứng với ngày nào không chọn ngẫu nhiên, mà đi theo một chu kỳ mười hai bước gắn với vị trí của ngày trong tháng âm lịch.

Chu kỳ mười hai bước đó chính là trực của ngày — bài viết về can chi nhắc đến trực khi nói về chi ngày và chi tháng. Mười hai vị sao xếp theo đúng thứ tự mười hai trực, và vì trực của trực đầu tiên trong tháng dịch đi một bước mỗi khi sang tháng mới, vị sao nào ứng với trực nào cũng dịch theo, nhưng luôn giữ nguyên số lượng sáu hoàng đạo và sáu hắc đạo trong mười hai bước.

Ngoài cách gọi theo ngày ở trên, trang chi tiết ngày còn có một dải giờ tô đậm sáu trong mười hai khung giờ hai tiếng của ngày.

Đây là một quy ước khác, tách biệt với cách gọi theo ngày ở trên, dù dùng chung hai chữ đầu — cùng nói về "thuận", nhưng một cái tính theo ngày, một cái tính theo giờ trong ngày.

Sáu khung giờ được tô đậm đó gọi là giờ hoàng đạo, chọn theo chi của ngày chứ không theo trực, nên một ngày hắc đạo vẫn có thể có giờ hoàng đạo và ngược lại.

Cả hai cách gọi trên đều là quy ước dân gian truyền lại qua nhiều đời, không phải phép đo có thể kiểm chứng bằng công cụ khoa học.